Takım Tezgahı Nedir? Nerelerde Kullanılır? Kaça Ayrılır?

 Takım Tezgahı Nedir? Nerelerde Kullanılır? Kaça Ayrılır?
                                                                         
Takım Tezgahı Nedir? Bu yazımızda talaşlı imalatın en temel kavramlarını talaşlı imalatın günümüzdeki önemini ve günümüzde en yaygın kullanılmakta olan takım tezgahlarına detaylı olarak değineceğiz. Talaşlı imalatta kullanılan bu takım tezgahı tiplerinin geçmişi milattan öncesine dayanmakta olup günümüze kadar temel işleyişleri aynı kalmak kaydı ile geliştirilmişlerdir.
 
Takım tezgahın da kullanılmakta olan talaşlı imalatın yanı sıra talaş kaldırmadan da imal edilebilen takım tezgahı da mevcuttur. Örnek verecek olursak pres ve haddeleme şeklinde bunun yanı sıra döküm yöntemi de farklı şekilleri talaş kaldırmadan imal edilebilmektedir. Fakat talaşlı işlemenin objektifliğine ve hassasiyetine sahip değildir.
Günümüzde en yaygın olarak kullanılmakta olan takım tezgahları ise şunlardır ;
1-Universal Torna Tezgahları
2-Frezeleme
3-Vargel
 

TAKIM TEZGAHI NEDİR?

Parçaya şekil verme işlemidir. Kesici uçlar yardımıyla metallerden talaş kaldırarak metal parçaya şekil verme ve işlemede takım tezgahları kullanılmaktadır. Takım tezgahları genellikle atölyelerde ve sanayide çok yaygın olarak kullanılmaktadır.

1-UNİVERSAL TORNA TEZGAHI

Öncelikle torna veya tornalama işlemleri kesici takımlar yardımıyla kendi ekseni etrafında dönen metal parça üzerinden talaş kaldırma işlemi olarak adlandırılır. İşin yapıldığı tezgaha ise torna tezgahı denir. Universal torna ise adından da anlaşılabileceği gibi bir çok farklı işlemleri yapabilen çok amaçlı imalat ve sanayi sektörünün vazgeçilmezleri arasındadır.
 
peki sanayi ve imalat sektörünün vazgeçilmezleri arasında yer alan bu Universal torna tezgahını ne kadar tanıyoruz? Hangi iş parçalarından oluşmaktadır? Şimdide biraz torna tezgahını tanıyalım ; 

Torna Tezgahları şu parçalardan oluşmaktadır ;

1-Gövde
2-Fener mili ve kutusu
3-ayna
4-Talaş mili-Ana mil
5-Araba
6-Kalemlik
7-Devir sayısı ayar kolları
8-Araba ilerletme tanburu
9-Çalıştırma kolu
10-Punta
11-Gezer punta
12-Soğutma suyu deposu
13-Yağ göstergesi
14-Talaşlık

 

Torna Tezgahında Soğutma Suyunun Önemi ;

Genel olarak torna değil tüm takım tezgahlarında kullanılan soğutma suyunun önemi öncelikle parçaya şekil vererek talaş kaldırma işlemi yapan kesici uç takımlarının ısınmasını önleyerek malzemenin sürtünme kuvvetinden kaynaklı olacak olan aşınmayı önlemektedir. Bu sayede imal edilen malzemenin yüzey kalitesi artırılmakta olup ayrıca kullanılmakta olan takım tezgahının da ömrünü uzatmaktadır.

 

2-FREZELEME

Frezeleme yöntemi de tornalama gibi metal üzerinden kesici uç takımlarının kendi ekseni etrafında dönerek parçanın bağlı olduğu tablanın x-y doğrultusunda hareket etmesiyle iş parçaları üzerinden talaş kaldırılmasıdır.
Bu işi yapan kişilere Frezeci tezgahlara ise freze tezgahı denmektedir. Yatay, düşey, Universal freze tezgahları mevcuttur.

Freze Tezgahları şu parçalardan oluşmaktadır ;

1-Aydınlatma lambası
2-Başlık
3-Gövde
4-Tabla
5-Yatak
6-Tezgah mili
7-Çevirme kolu
8-Araba
9-Konsol
10-Taban

Freze tezgahında kullanılan çeşitli kesici takımlar mevcuttur bunlar;

  a-Alın freze  b-Açı freze c-Parmak freze  d-Kanal freze

 

A-ALIN FREZE ;

Kesici uç takımın iş parçası üzerine 90 derecelik açı ile gelip alın temizleyerek talaş kaldırma işlemidir.

B-AÇI FREZE ;

Bu kez kesici uç takımının 90 derece değil de malzeme üzerine açılı bir şekilde yaklaşıp talaş kaldırılması işlemidir.

C-PARMAK FREZE ;

İmal edilen üründe kama kanalı açılarak talaş kaldırma yöntemidir.

D-KANAL FREZE ;

İş parçası üzerinde silindirik kesici uç takımı vasıtasıyla kanal açılmasıdır veya açılmış olan kanalı genişleterek talaş kaldırma yöntemidir.

 

3-VARGEL

Vargel tezgahları freze ve torna tezgahlarından farklı olarak adı üzerinden de anlaşılabileceği gibi bir tek kesici takım ucunun iş parçası üzerinde ileri-geri hareket etmesiyle takım tezgahlarında talaş kaldırma yöntemlerinden bir diğeridir.
Yatay ve dikey vargel tezgahları vardır. Yatay vargel tezgahı başlığı x yönünde ilerleyen tezgahlardır. Düşey vargel tezgahları ise y ekseni yönünde ilerleyen tezgahlardır.

 

Vargel Tezgahının Kısımları;

1-ANA GÖVDE
2-HAREKETLİ BAŞLIK
3-HAREKETLİ İŞ TABLASI

Vargel tezgahında kullanılan bazı kesici takımlar ise şu şekildedir;

a-kaba talaş kalemi
b-sert uçlu talaş kalemi
c-ince talaş kalemi
d-geniş ağızlı ince talaş kalemi
e-sol yan kalemi
f-sağ yan kalemi
g-kanal kalemi
h-yan yüzeyler için kanal kalemi

 

 

 

Diğer teknoloji haberleri için Tıklayın

Eğitim haberleri ve daha fazlası için Tıklayın

Savunma sanayi hakkında bilgiler için Tıklayın

Konferans arşivleri için Tıklayın

 

 

KAYNAKÇA :
https://www.makinaegitimi.com/
https://www.tezmaksan.com.tr/
https://www.bilgiustam.com/tornalama-hakkinda-hersey-freze-matkap-planya-vargel/
https://forum.makineturk.net/
https://bulentcolak.com.tr/takim-tezgahlari-nelerdir/
 
 
 
 

 

 

 

 

 

Zeynep Akbaş

Makine Mühendisliği son sınıf öğrencisiyim. Burada bazı şeyleri öğrenirken öğretmek amacıyla yazılar yazıp bilgilerimi paylaşıyorum. Tüm soru , görüş ve önerilerinize daima açığım fikirlerinizi paylaşabilirsiniz.

Related post

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.