Sensör Nedir? Sensör Çeşitleri

 Sensör Nedir? Sensör Çeşitleri

Sensör Nedir? Ne Demek? Ne İşe Yarar?

Robot projemizde ışık, sıcaklık, mesafe gibi fiziksel büyüklükleri elektrik sinyallerine dönüştürmek ve bu bilgileri işleyecek karar mekanizmaları kurabilmek için sensörleri kullanırız.
Sensörün algıladığı giriş bilgisi ışık, ısı, hareket, nem, basınç veya çok sayıda başka çevresel olaydan herhangi biri olabilir. Çıkış bilgisi ise genellikle insan tarafından okunabilir ekrana dönüştürülen, okuma veya işleme için bir ağ üzerinden elektronik olarak iletilen bir sinyaldir. (akım veya gerilim)
Sensörün çalışmasını şu aşağıdaki gösterimdeki gibi özetleyebiliriz:

 

Sensör çeşitleri ve kullanım alanları

Şimdi de sensör çeşitlerine bakalım ve sensör nerelerde kullanılır sorununun yanıtını verelim:

sensor cesitleri

Sıcaklık sensörü

Sıcaklık, farklı nedenlerle en sık ölçülen çevresel etkilerden biridir. Termokupl, termistörler, yarı iletken sıcaklık sensörleri, direnç sıcaklık detektörleri (RTD’ler) ve benzerleri gibi sıcaklığı ölçebilen farklı tiplerde sıcaklık sensörleri vardır. Sıcaklık sensörleri bilgisayarlar, cep telefonları, otomobiller, klima sistemleri, sanayi vb. gibi uygulamalarda kullanılmaktadır.

Yaklaşım (proximity) sensörü

Bir yaklaşım sensörü, bir nesnenin varlığını algılayan, temassız bir sensördür. Yaklaşım sensörleri, optik (Kızılötesi veya Lazer gibi), ultrasonik, hall etkisi, kapasitif vb. gibi farklı teknikler kullanılarak uygulanabilir. Cep telefonlarında, otomobillerde park sensörü olarak, uçaklarda yaklaşım mesafesini ölçmek amacıyla, pencere ve kapı otomasyonu uygulamalarında acil durumda alarm verebilmesi amacıyla, mil ve destek yatağı arasındaki mesafenin farkını hesaplamak için makine titreşim denetiminde, her türlü endüstriyel tesiste nesne hizalama işlemleri için  kullanılmaktadır.

İnfrared (IR) Sensör

Kızılötesi Sensör, yakınlık ve nesne algılama gibi çeşitli uygulamalarda kullanılan ışık bazlı sensörlerdir. IR sensörleri neredeyse tüm cep telefonlarında yakınlık sensörleri olarak kullanılır. İki tip IR Sensörü vardır: İletken Tip ve Yansıtıcı Tip. İletken tip IR sensöründe, IR Verici (genellikle bir IR LED) ve IR Dedektörü (genellikle bir Foto Diyot) birbirine bakacak şekilde konumlandırılır, böylece bir nesne aralarından geçtiğinde, sensör nesneyi algılar. Yansıtıcı tip sensörlerde ise verici ve detektör, nesneye bakan birbirine bitişik olarak konumlandırılmaktadır. Sensörün önüne bir nesne geldiğinde, sensör nesneyi algılar. IR Sensörler cep telefonları, robotlar, endüstriyel montaj, otomobiller vb. uygulamalarda kullanılır.

Ultrasonik sensör

Ultrasonik sensör, bir nesnenin varlığını, mesafesini ve hızını ölçmek için kullanılan temassız tip bir cihazdır. Ultrasonik sensör, ses dalgalarının özelliklerine dayanarak çalışır. Ses dalgasının doppler shift özelliği, bir nesnenin hızını ölçmek için kullanılır. Döngü kontrolü, gerginlik kontrolü, sarma ve gevşeme, sıvı seviyesi kontrolü, iplik veya tel kopma tespiti, robotik algılama, istifleme yükseklik kontrolü,  Oto yıkama ve otomotiv montajı için araç tespiti ultrasonik sensör uygulamalarından bazılarıdır.

Dokunma sensörü

Dokunma sensörleri, dokunma yoluyla etkinleştirilen anahtarlar olarak tanımlanabilir. Kapasitans dokunmatik anahtar, dirençli dokunmatik anahtar ve piezo dokunmatik anahtar gibi dokunma türüne göre sınıflandırılan farklı tipte dokunmatik sensörler vardır. Medikal endüstrisinde, fitness aletlerinde, oyun konsollarında, ev aletlerinde, elektronik cihazlarda, su tesislerinde sıvı seviye kontrolü amacıyla sıklıkla kullanılmaktadır.

Işık sensörü

Işık sensörü ışık yoğunluğunu algılarlar. Foto sensör veya foto detektör olarak da adlandırılırlar. Işık sensörleri günlük yaşamımızda en yaygın kullanımı cep telefonlarında ve tabletlerdedir. Taşınabilir kişisel elektronik cihazların çoğu parlaklığı ayarlamak için kullanılan ortam ışığı sensörlerine sahiptir. Cihaz, karanlık bir yerde olduğunu algılayabiliyorsa, güç tasarrufu yapmak için ekranı parlaklaştırır ve kullanıcıyı çok parlak bir ekrana maruz bırakmaz. Ayrıca tarım, güneş enerjisi, güvenlik gibi alanlarda da ışık sensörleri kullanılmaktadır.

Basınç sensörü

HBM’in basınç sensörü ürünlerini görüntülemek için linki ziyaret edebilirsiniz.

Bir basınç sensörü, sensöre uygulanan gerçek basıncı belirleyen (farklı çalışma prensiplerini kullanarak) ve bu bilgiyi bir çıkış sinyaline dönüştüren bir cihazdır. Hava istasyonları, dizel kamyon emisyonları için test cihazları, rüzgar enerjisi sistemleri, yeni bina tasarımı aerodinamiği, okyanus araştırmaları, yüksek irtifa hava araştırma balonları, bilgisayar soğutma sistemleri, üretim endüstrisinde basınç sensörlerine rastlamak mümkündür.

Akış sensörü

Akış sensörleri, bir akışkanın hızını ölçmek için kullanılan cihazlardır. Bu sensörler genellikle debi oranını ölçmeye yardımcı olacak bir akış ölçerin parçasıdır. Gaz sayacı, kimyasallar, proses otomatik kontrol, medikal, HVAC, yiyecek ve içecekler gibi farklı uygulamalar için tasarlanmış akış sensörleri vardır.

Renk sensörü

Bir renk sensörü farklı renkleri belirleme yeteneğine sahiptir. Işık yayan bir araç vasıtasıyla yansıyan ışıktan cismin rengi belirlenir. Paketleme sistemlerinde, konveyörlerde, oyuncak endüstrisinde, meyve sebze tesislerinde renk sensörlerine rastlamak mümkündür.
Diğer sensör tipleri şunlardır:
Duman ve gaz sensörü, nem sensörü, İvme sensörü (akselerometre), meyil sensörü, seviye sensörü ve biosensörler

Sensör Nasıl Çalışır? Çalışma Prensibi Nedir?

Sensör çeşitlerinin detayına girmeden önce bu sensörlerin temel olarak iki tipte var olduklarını bilmemiz gerek: analog ve dijital. Analog sensörler, algıladıkları fiziksel büyüklüğe orantılı olarak değişen bir akım veya gerilim çıktısı verirler. Bu tipte sensörleri dijital çalışan kontrol kartlarımıza bağlayabilmek için analog-dijital çeviriciler (ADC) kullanılır. Analog-dijital çeviriciler mikrokontrolcüler içerisinde de yer alacağı gibi (örn. Arduino analog giriş pinleri), sayısının veya hassasiyetinin yetmemesi durumunda harici olarak da bağlanabilirler. Popüler bir tek kart bilgisayar olan Raspberry Pi ise maalesef dahili olarak analog-dijital çeviriciye sahip değildir. Dolayısıyla analog girişe ihtiyaç duyduğumuzda harici bir entegre kullanmamız gerekecektir.

Dijital sensörler :

 Genellikle I2C, SPI, OneWire vb bir haberleşme protokolü aracılığıyla bilgisayar (mikroişlemci) ile konuşurlar. Bunun yanı sıra, çoğu analog sensör bir op-amp ile birlikte kullanılarak belirli bir seviye üzerinde lojik 1 (genellikle 5V veya 3.3V) çıkışı verecek şekilde kullanılabilir. Böylelikle analog çıkışlı sensörler, Raspberry Pi gibi ADC’ye sahip olmayan kontrolcüler ile kullanılabilir.
Sensörlerin Çalışma PrensibiSensörlerin Çalışma Prensibi
Ayrıca sensörler aktif sensör ve pasif sensör olarak da ikiye ayrılırlar. Aktif sensörler, kendi sinyallerini ürettikten sonra bu sinyalin ortamdaki değişimini kontrol ederek algılama işlemini gerçekleştirirler. Ultrasonik ve kızılötesi sensörler bu gruba dahildir. Pasif sensörler ise ortamdan aldıkları sinyalleri kontrol ederek algılama işlemini gerçekleştirirler. LDR (ışığa duyarlı direnç), NTC/PTC (ısıya duyarlı dirençler), fototransistör (ışığa duyarlı transistör) bu gruba örnek olarak gösterilebilirler.

Sensörler Nerelerde Kullanılır?

Ultrasonik Sensör Nedir? Nerelerde Kullanılır? Ne İşe Yarar?

Ultrasonik sensör ismini “ultra” ve “sonic” kelimelerinin birleşmesinden alır. “Daha yüksek ses” anlamına gelmektedir. Bu sensörler mesafe ölçme amaçlı kullanılmaktadırlar. Çalışma prensipleri ise şu şekildedir: Ultrasonik sensörler dışarıya bir ses dalgası sinyali gönderirler. Gönderdikleri ses dalgasının bir cisme ulaşıp kendisine geri dönmesini beklerler. Sinyalin gönderilip tekrar geri gelme süresi baz alınarak sensörün cisme olan uzaklığı hesaplanır. (x = v * t / Yol = Hız * Zaman)

 

Passive Infra-Red (PIR) Sensörü Nedir?

Nerelerde Kullanılır? Ne İşe Yarar?

 

Uzak bir cihazla kablosuz bağlantı kurulmak istendiğinde optik radyasyonlar, radyo dalgaları veya akustik dalgalar (su altı uygulamaları için) kullanırız.  Bu üç tür kablosuz iletişim, temelde frekansları bakımından farklılık gösterir. Mikro dalgalara ve milimetre dalgalarına kadar uzanan LF, HF, VHF, UHF ve benzeri gibi frekans bantlarından başlayan tüm frekanslara radyo dalgaları denir. Akustik dalgalar, frekans spektrumunun ultrasonik bölümünü kullanır. Optik radyasyonlar, spektrumun görünür ve kızılötesi bölümünü kullanır.
Kızılötesi radyasyon, elektromanyetik spektrumun görünür ışık dalga boylarından daha uzun, ancak mikrodalgalardan daha küçük olan dalga boylarına sahip kısmıdır, yani 0.75 µm ile 1000 µm arasındaki bölge kızılötesi bölgedir. Kızılötesi dalgalar insan gözlerine görünmez. 0.75µm ile 3 µm dalga boyu bölgesine yakın kızılötesi, 3 µm ile 6 µm arası bölge orta kızılötesi ve 6 µm’den yüksek bölge uzak kızılötesi olarak adlandırılır. Kızılötesi radyasyonlar çeşitli elektronik cihazlarda ve sensörlerde yaygın olarak kullanılmaktadır. TV, gece görüş ekipmanları gibi karmaşık cihazlar farklı uygulamalar için kızılötesi dalgalar kullanır.

 

Hall Effect Sensör Nedir?

Nerelerde Kullanılır? Ne İşe Yarar

Hall Etkisi Nedir?

Hall Etkisi, bir cismin içinden dik olarak geçen enerjiyi tanımlar. Hall effect, manyetik alanın ölçülmesinde en yaygın yöntemdir ve Hall Etkisi sensörleri çok popülerdir. Birçok teknolojik uygulamaya sahiptir. Örneğin, tekerlek hız sensörleri ve krank mili veya eksantrik mili konum sensörleri olarak araçlarda bulunabilirler. Ayrıca genellikle anahtarlar, MEMS pusulaları, yakınlık sensörleri vb. olarak kullanılırlar. Hatta paintball silahları, airsoft silahları ve bazı gps sistemlerinde kullanılmaktadır.

Hall Effect Sensörleri

Hall Effect’in temel Hall Elemanı manyetik sensörleri çoğunlukla Gauss başına yalnızca birkaç mikro voltluk çok küçük bir voltaj sağlar, bu nedenle bu cihazlar genellikle yerleşik yüksek kazançlı amplifikatörlerle üretilir.
Biri analog, diğeri dijital çıkış sağlayan iki tip Hall Effect sensör vardır. Analog sensör, bir voltaj regülatörü, bir Hall Elemanı ve bir amplifikatörden oluşur. Devre şemalarından, sensör çıkışının analog ve Hall Element çıkışı veya manyetik alan kuvveti ile orantılı olduğunu görebiliriz. Bu tip sensörler sürekli lineer çıkışları nedeniyle yakınlığı ölçmek için uygundur.

Robot Kontrol Kartları

Kontrol kartı, robotun temel karar mekanizması için gereken en temel bileşendir. Bu kartlar sayesinde çevredeki sensörlerden bilgiler alınır, işlenir ve motor gibi çıkış birimlerine komut verilir. Temelde bu kontrol kartlarını bir bilgisayar olarak düşünebiliriz. Bu bilgisayar Arduino gibi mikrokontrolcü kartları formunda veya Raspberry Pi tek kart bilgisayarlar şeklinde olabilir.
  • Mikrokontrolcüler
  • Tek Kart Bilgisayarlar

 

Sensör Nedir? Sensör Çeşitleri  yazımızın sonuna geldik daha fazlası için :
Diğer teknoloji haberleri için Tıklayın
Eğitim haberleri ve daha fazlası için Tıklayın
Savunma sanayi hakkında bilgiler için Tıklayın
Konferans arşivleri için Tıklayın
Transformatör (Trafo) Nedir?
Elektronik Devre Elemanları
Direnç Nedir? Nasıl Hesaplanır ? Renk Kodları Nelerdir ?
Blockchain Ne Demek?

 

 

 

 

 

Sensör ile ilgili video:

 

 

 

 

 

 

 

kaynak

 

/maker.robotistan.com/robot-kontrolculeri-sensorler/

/elektrikinfo.com/sensor-nedir/

/www.elektrikport.com/teknik-kutuphane/pasif-kizilotesi-sensor-(passive-infrared–pir)/21955#ad-image-0

/hayaletveyap.com/hall-etkisi-nedir-hall-effect-sensoru-nasil-calisir//entek.com.tr/lv-n-s-h-dijital-lazer-sensorler/

/teknolojiprojeleri.com/elektronik/sensor-nedir-tranduser-nedir-sensor-cesitleri-nelerdir

Berkay Kaşıkçı

17 aralık 2001 tarihin de doğdum ve kendimi bildim bileli elektronik cihazları tamiratı ile uğraş içindeyim. Akrabalarımızın ve ailelerimizin vesilesi ile bu yönde daha fazla yoğunluk verdim. Liseyi kazandığım gün ilk önceliğim uçak ve motor bakım meslek lisesiydi. listem de 3. sırada idi fakat gelmedi ve sağlık meslek lisesine gitmek zorun da kaldım . 4 sene boyunca sağlık dersleriyle yoğunlaştım ve burada eğitim görmeye başladım . Burada pek mutlu olmadığımı biraz geç fark ettim zaten çocukluk hayalini ben gerçekleştirememiştim burada ne işim vardı ? 4 sene sonun da üniversite sınavına girdim ve tek hedefim elektrik elektronik mühendisliği kazanmak idi. ve bu gerçekten çok zordu . Görmediğin derslerden çok zor sorularla  ve zor şartlar altında kazanmam gerekiyordu . Pes etmedim hırs ve azimle 2020 yılında elektrik ve elektronik bölümünü kazandım . Bir çok sertifikaya sahip ve öğrenmeye açığım . Burada bir çok eğitim paylaşılıyor bir çok danışman hocalarla eğitim veriliyor. Eğer siz de mühendis adaylarsanız ve öğrenmeye açıksanız burası tam size göre .Türkiye'yi daha iyi hale getirmek ve mühendis adaylarımızı yurt dışında ki rakiplerimizden çok daha iyi hale getirme dileğiyle kendinize iyi bakın...

Related post

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.