PLC Nedir? PLC Yapısı Ve Kullanım Alanları

 PLC Nedir? PLC Yapısı Ve Kullanım Alanları

PLC NEDİR?

Programlanabilir Mantıksal Denetleyici (PLC), fabrikalardaki üretim bölümlerinde veya makinelerin kontrolü gibi işlemlerin denetiminde kullanılan, fabrikalarda bulunan üretim hatlarını oluşturan robot, taşıyıcı bant, pnömatik ekipman vb. gibi makinelerin elektromekanik kontrolü için kullanılan özel bir bilgisayardır. Normal bilgisayarların aksine PLC’nin birçok girişi ve çıkışı (I/O) vardır. PLC’lere denetleyeceği sistemin işleyişine uygun programlar yüklenir. PLC programları, giriş bilgilerini milisaniyeler mertebesinde hızla tarayarak buna uygun çıkış bilgilerini gerçek zamanlıya yakın cevap verecek şekilde çalışırlar. Yani Programlanabilir Mantıksal Denetleyici’ler aynı Mikroişlemciler, Arduino vb. gibi programlanarak kullanılırlar.
Programlanabilir Mantıksal Denetleyici , belli bir işlemi veya makine işlemini ve hatta tüm üretim hattını otomatikleştirebilir. PLC’lerin en büyük artısı elektriksel gürültülere, sıcaklık farklarına ve mekanik darbelere karşı dayanıklı tasarlanırlar.
PLC

PLC Tarihçesi

1960 yılında yüksek verimlilik, güvenilirlik ve yeni devreler gibi üstünlükleri ile birlikte bilgisayarlar kullanılmaya başlandı. Buda beraberinde endüstriyel üretimde otomasyonu ortaya çıkardı. 1960 yılı ortalarında bilgisayar teknolojisi ile klasik kumanda devreler (röle, kontaktör) karışımı bir programlanabilen kumanda ve buna bağlı olarak programlanabilir kumanda cihazının (PLC) yapım fikri ortaya çıktı.
  1969 yılında, klasik (Elektrik) kumandanın Elektronik karşılığı olan ilk Programlanabilir Mantıksal Denetleyici yapıldı. 1978 yılında ise dört yıllık bir çalışmanın ürünü olarak, NEMA (National Electrical Manufacturers Association) kurulu tarafından ilk PLC ’ler piyasaya sürüldü.
İlk PLC Örneği

PLC’lerin Yapısı

PLC’ler, Merkezi işlem birimi (CPU), Bellek birimi, Giriş birimi (IN), Çıkış birimi (OUT) olmak üzere 4 ana bölümden oluşur. Gelin bu bölümlere birlikte göz atalım.
PLC Yapısı

Merkezi İşlem Birimi (CPU):

Merkezi işlem birimi (CPU), PLC’nin çalışmasını düzenleyen, bütün aritmetik ve mantıksal işlemleri gerçekleştiren, zamanlama, sayma gibi görevleri üstlenen en önemli birimdir. CPU, PLC sisteminin beyni olarak da nitelendirilebilir. İki ayrı PLC aynı mikroişlemciyi kullanabilir, fakat işletim sistemlerinin farklı olması nedeni ile PLC’lerin işlevleri de farklı olabilir.

Bellek Birimi:

Bellek Birimi giriş görüntü, veri, program belleği gibi kısımlara ayrılmıştır. Her bellek alanının farklı işlevleri vardır. PLC’lerde genelde bellek elemanı olarak EPROM (Eresable Programmable Read Only Memory) kullanılmaktadır. Bu bellek alanı adından da anlaşılacağı üzere silinebilir, tekrar yazılabilir, programlanabilir, salt okunur hafıza anlamına gelmektedir. Her PLC’nin kendine özgü programı vardır ve bu programlar PLC’nin hafızasında saklanır. Hafızandan da merkezi işlem birimine gönderilir. Kısacası PLC’lerin programının saklandığı bölümdür.

Giriş Birimi (IN):

Giriş Birimi, kumanda edilen sistemle ilgili algılama elemanlarından gelen analog işaretleri PLC’nin anlayacağı lojik gerilim seviyelerine dönüştüren birimdir. Kontrol edilen sistemdeki sensör çeşidine göre basınç, seviye, sıcaklık, kumanda, yakınlık gibi elemanlardan gelen binary değerler (1 ve 0) giriş birimi üzerinden alınır.
Giriş Birimi voltaj değerleri 24V, 48V, 100-120V, 200V ve 240V doğru veya alternatif akım olabilir. PLC’nin giriş elemanları olarak limit anahtarları, düzey anahtarları, motor kontaktör veya röle kontakları, seçici anahtarlar, fotoelektrik gözler vb. gösterebiliriz. Kısacası PLC sistemlerine dışarıdan gelen analog ya da dijital sinyallerin algılandığı ünitedir.

Çıkış Birimi (OUT):

Çıkış Birimi, PLC’de hesaplanan çıkış noktalarına ilişkin lojik gerilim voltajını, kontrol edilen sistemdeki kontaktör, röle, selenoid gibi kumanda elemanlarını sürmeye uygun elektriksel işaretlere dönüştüren birimdir. Çıkış Birimi röle, triyak ya da transistörlü devrelerden oluşabilir. PLC’lerde genellikle röleli çıkış birimleri kullanılır. Fakat, yüksek hızlı açma ve kapama gerektiren durumlarda transistörlü ya da triyaklı çıkış birimleri kullanılır. Ayrık I/O ara birim ile denetlenebilecek çıkış elemanları için ise alarmlar, denetim röleleri, selenoidler, motor starterleri, fanlar vb. gösterebilir.
PLC

PLC’lerin Avantajları

-Bir PLC kullanmanın en büyük yararı, hayati bilgileri toplarken ve iletirken işlemi veya süreci değiştirip kopyalayabilmektir. Yeni bir uygulama çok kolaylıkla adapte edilebilir.
-Bir PLC sisteminin bir başka avantajı ise modüler olmasıdır. Yani, uygulamanıza en uygun şekilde giriş ve çıkış cihazlarının türlerini karıştırabilir ve eşleştirebilirsiniz.
-Zorlu koşullarda hayatta kalmak, ısı, soğuk, toz ve nemden korunmak için özel olarak tasarlanmışlardır.
-PLC’ler kablolama adedini azalttığı için az yer tutarlar. Kompakt yapılıdırlar.
-Çok fazla arıza yapmazlar, güvenilirdiler ve bakımları kolaydır.
-Sektörde çok sayıda markanın çok sayıda farklı modelde PLC’si vardır. Yurtiçinde kolaylıkla bulunabilirler.

PLC Markaları

-SCHNEIDER
SCHNEIDER
-SIEMENS

 

SIEMENS
-OMRON
OMRON
-DELTA
DELTA

PLC’lerin Kullanım Alanları

-Havalandırma ve soğutma tesisleri
-Paketleme ve ambalajlama tesisleri
-Taşıma tesisleri
-Otomobil endüstrisi
-Petrol dolum ve yıkama tesisleri
-Çimento sanayisi
-Klima ve asansör tesisleri
-Aydınlatma ve vinç sanayisi
-İmalat, tarım, tekstil ve her türlü makineler
-Elektro pnömatik-hidrolik sistemler
-Robot tekniği uygulamaları
PLC Nedir? PLC yapısı ve kullanım alanları adlı yazımızın sonuna geldik.
Diğer teknoloji haberleri için tıklayınız.
Eğitim haberleri ve daha fazlası için tıklayınız.
Savunma sanayii hakkında bilgiler için tıklayınız.
Konferans arşivi için tıklayınız.

Mikroişlemciler Nedir?

Baskı Devre (PCB) Nedir?

Gömülü Sistemler Nedir?

Doğru Akım (DC) Nedir?

Diyot Nedir?

Alternatif Akım (AC) Nedir?

Kaynakça:

https://www.elektrikport.com/teknik-kutuphane/plc-nedir-ne-ise-yarar/15033#ad-image-0

https://tr.wikipedia.org/wiki/PLC#Giri%C5%9F

https://www.mediaclick.com.tr/tr/blog/plc-nedir

 

 

 

 

Eray Kösebalaban

Balıkesir Üniversitesi | Elektrik Elektronik Mühendisliği

Related post

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.