MAGLEV TRENLERİ

 MAGLEV TRENLERİ

Aslında trafik, hepimizin ortak sorunları arasında bulunur. Trafikte beklerken hızlıca gideceğimiz yere gitmenin yollarını arar, hayallerini kurarız. Zamanında James Powell’da trafikten kurtulmanın hayalini kurmuş ve Maglev Trenleri’nin temelini atmıştır.

PEKİ MAGLEV NE DEMEKTİR?
“MAGLEV” sözcüğü İngilizce “Magnetic Levitation” sözcüklerinin kısaltılmasıyla elde edilmiş, yani “manyetik olarak havada tutma, yükseltme” anlamına gelmektedir.

MAGLEV TRENLERİNİN İCADI
Brookhaven Laboratuvarı’ndan James Powell ve Gordon Danby, manyetik levitasyon treninin ilk patentini 1960’lı yıllarda aldılar.  Powell  bu fikri ilk kez,  trafikte beklediği bir gün, geleneksel  trenden ve arabalardan daha iyi bir ulaşım aracı olması gerektiğinden yola çıkarak buldu. Süper-iletken mıknatıslar kullanarak bir treni havaya kaldırabileceğini düşündü.
Süper-iletken mıknatıslar, manyetik alanın gücünü arttırmak kaidesiyle, aşırı derecede düşük sıcaklıklara kadar soğutulan elektromıknatıslardır.
İlk ticari yüksek hızlı süper iletken Maglev treni 2004 yılında Şanghay’da açıldı.

Bir mühendislik harikası olan Shanghai Transrapid saatte 501 km’ye varan hızıyla neredeyse bir uçak kadar süratlidir ve bu aynı zamanda bir dünya rekorudur. Dünyada başka hiçbir yolcu treni henüz bu rekoru yakalayabilmiş değil. Manyetik rayların üzerinde adeta süzülerek bu sürati yakalayan Shanghai Transrapid’in diğer bir özelliği ise makinisti olmaması yani tamamen bilgisayar gözetimi altında çalışmasıdır.

MAGLEV TRENLERİ ÇALIŞMA PRENSİBİ
Bildiğiniz üzere mıknatıslar zıt kutuplara sahipse birbirlerini çekerler ve eğer aynı kutuplar birbirlerine yaklaştırılırsa birbirlerini iterler. Alt alta uygun şekilde konulmuş iki mıknatıstan biri manyetik itme kuvvetlerinin etkisiyle diğerinin üzerinde hiçbir şeye değmeden havada durabilir. Maglev trenler de temelde bu ilkeyle çalışırlar.

Maglev trenlerin altında çok güçlü mıknatıslar bulunmaktadır. Aynı zamanda maglev trenler için özel olarak üretilmiş tren raylarında hat boyu uzanan manyetik bobinlerden oluşan, elektromıknatıslar bulunmaktadır. Bu mıknatıslar sayesinde tren, raylar üzerinde 1-10 cm arasında bir yükseklikte ilerler. Raylarla temas olmadığı için sürtünme büyük ölçüde azaltılmış olur.

Trenin şekli de havayla sürtünmeyi en aza indirecek şekilde tasarlanmıştır. Elektromıknatısların yukarıya doğru uyguladığı elektromanyetik kuvvet sayesinde tren, raylara değmeden havada asılı kalır. Raydan çıkmaması için trenin alt kısmı, rayları saracak şekilde yapılmıştır.

Elektromıknatıslar, metal nesneleri çekmeleri bakımından diğer mıknatıslara benzer, ancak manyetik çekme geçicidir. Bir bakır telin uçlarını AA, C veya D hücreli pilin pozitif ve negatif uçlarına bağlayarak kolayca küçük bir elektromıknatıs oluşturabilirsiniz. Bu küçük bir manyetik alan yaratır. Telin iki ucunu da aküden ayırırsanız, manyetik alan çıkarılır.
Bu tel ve pil denemesinde oluşturulan manyetik alan, maglev tren rayı sisteminin arkasındaki basit fikirdir. Bu sistemin üç bileşeni vardır:
⦁ Büyük bir elektrik güç kaynağı
⦁ Kızak veya ray astarlı metal bobinler
⦁ Trenin alt kısmına bağlı büyük kılavuz mıknatıslar
Kızak adı verilen mıknatıslı bobin, tren kılavuzunun üzerinde 0.39 ve 3.93 inç (1 ila 10 santimetre) arasında havaya yükselmesine izin vererek, trenin alt takımındaki büyük mıknatısları iter . Tren havaya kaldırıldıktan sonra, treni kızak boyunca çekip iten benzersiz bir manyetik alan sistemi oluşturmak için kızak duvarları içindeki bobinlere güç sağlanır. Kızak duvarlarındaki bobinlere verilen elektrik akımı, mıknatıslanmış bobinlerin polaritesini değiştirmek için sürekli olarak değişmektedir. Kutuplardaki bu değişiklik, trenin önündeki manyetik alanın aracı ileri çekmesine neden olurken, trenin arkasındaki manyetik alan daha ileri itme kuvveti ekler.

EĞER MAGLEV TRENİ TÜRKİYE’DE OLSAYDI?
Türkiye’de olsaydı İstanbul-Ankara arası 1 saat olurdu. İstanbul-Ankara-Konya’yı birbirine bağlayan TCDD Yüksek Hızlı Tren (YHT) en fazla 250 kilometre hıza ulaşıyor.
İstanbul ile Ankara arasındaki demiryolu hattının uzunluğu 533 kilometre olarak ele alındığında Çin’de üretilen Maglev yüksek hızlı tren, saatte 600 kilometre hızıyla İstanbul’dan Ankara’ya 1 saatten az bir sürede ulaşma potansiyeline sahip olurdu.

Hazal Demir

Related post

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.