CANLI ROBOTLAR “XENOBOTS”

 CANLI ROBOTLAR “XENOBOTS”

Canlı Robotlar “XENOBOTS” 3

Evet, doğru duydunuz canlı bir robot, mekanizmalardan ayrılmış programlanabilir biyolojik robotlar, biyoçözünür robot.

Sizce, robot nedir, robot neye denir?

Robot, tanımı yıllar boyunca güncellenen bir kavramdır. Çek dilinde ‘işçi’ anlamına gelen “robot” sözcüğü ilk kez Karel Capek’in 1920 yılında yazdığı bir oyununda ifade ettiği, ‘robota’ kelimesinden meydana gelerek kullanıldı. Dünyada robot alanında ilk çalışmaları 12. Yüzyılda İslam âlimi El- Cezeri yapmıştır. Mekanik hareketlerden mühendislikte faydalanmayı içeren kitap (El Câmi-u’l Beyn’el İlmî ve El-Amelî’en Nâfi fî Sınâ’ati’l Hiyel) yazmıştır. Bu kitapta 50’den fazla mekanik cihazın kullanım esaslarını çizerek göstermiştir. Günümüzde bilim dünyası, bizleri şaşırtan yepyeni canlı bir robot üretti.

Neden XENOBOTS denilmektedir?

“XENOBOTS” aslında bir mikrobot. Şimdi, Massachusetts’teki Vermont Üniversitesi ve Tufts Üniversitesi’nden bilim insanları tarafından üretilen robotlar canlı hücrelerden oluşan ve tamamen insan tasarımı organizmalar. Bir kurbağadan alınan deri ve kalp hücrelerinin bir araya getirilmesi ile ortaya çıkarıldı. XENOBOT denilmesinin sebebi de bu işte. Afrika’da yaşayan kurbağa türü olan Xenopus Laveis’ten alınan hücreler üretilen bu yeni organizmaya XENO-BOT deniliyor. Robotlar canlı mı sorusunu soracağımız bu yazıda bu yazıda bilim dünyasına literatüre “Yeni Bir Yaşam Formu” olarak girdi. Kurbağadan alınan hücreler mikroskop altında kesilip birleştirilerek bahsettiğimiz gibi tamamen yeni bir organizma çıkarılıyor ortaya. İnsan vücudunun içine girebilecek kadar küçük, 1 milimetre (0,039 inç) genişliğindeki bir biyolojik robotlar. Kurbağalardan alınan bu hücreler belirli bir bilgisayar algoritmasına göre kesilip birleştiriliyor. Yeni üretilecek canlıların şekillerde hareket etmesi, birbirleri ile birleşmesi ve malzeme taşıyabilmesi isteniliyor. Xenobotlar Vermont Üniversitesinde genetik ve bilgisayar mühendisliği bölümlerinin ortak bir çalışması sonucunda üretiliyor.

Vermont Üniversitesinde DeepGreen adı verilen bir süper bilgisayar ağı mevcut. Makine öğrenmesi ve yapay zekâ araştırmaları için kullanılan bu bilgisayar en iyi 100 bilgisayardan biri olarak gösteriliyor. Tek bir işlemcisinin gücü standart dizüstü bilgisayarın yaklaşık 1000 tanesine denk geliyor. Saniyede 1 Milyar işlem yapabilme gücüne sahip. Belirlenen görevlerin daha iyi olması için yaklaşık 1000 ayrı sayıda tasarımlar yapılarak en uygun olanlar teste tabi tutularak en uygun tasarım seçiliyor. Hareket kabiliyetinin olması için belirli kısmının kalp hücresinden belirli kısmının ise deri hücresinden oluşması gerekiyor. Kalp daha esnek bir organ ve ondan alınan hücreler hareket etmeye daha uygun. Deriden alınan hücreler ise bir tür iskelet görevi görüyor. Anatomik olarak belirginleşen bu organizmaya müdahale edilerek her bir hücre tek tek birbirine eklenerek son haline ulaştırıldı.

Çalışmadan sorumlu Sam Kriegman bu süreç ile ilgili şunları söylüyor: “Bu robotun uzaktan kumandası yok veya biyoelektrik kullanılmıyor. Tamamen kendi kendine hareket edebilen bir organizmadan bahsediyoruz.” Yani manyetik bir sinyal ile kontrol edilmiyor, proteinlerden enerji alıyorlar. Üretilen bu organizmalar kalp hücrelerinin esnekliği sayesinde tasarlanan algoritma sayesinde hareket etmeye başlıyor. Xenobotlar etrafından olan başka materyalleri de taşıyabilme özelliğine sahip. Yani canlı bir organizmaya istenileni yaptırabildiğimiz yepyeni bir yaşam formu çıkıyor. Xenebotlar bir araya geldiğinde birleşebiliyorlar. Beraber hareket edip başladıkları yere dönüyorlar. İlginç olan ise Xenobotlar ikiye bölündüğünde kendini iyileştiriyor. Tıpkı kertenkelenin kuyruğunu kopardığımızda yeni kuyruğun çıkması gibi. Xenobotların kanserli hücreleri yok etmesi araştırılıyor. Tamamıyla biyolojik olan yeni formlar ekolojik dengeyi ne kadar etkiler akıllarda olan bir soru işareti şimdilik. Xenobotlar yaşayan, programlanabilir organizmalar.

Kaynaklar: https://www.pnas.org/content/117/4/1853

https://www.cnn.com/2020/01/13/us/living-robot-stem-cells-intl-hnk-scli-scn/index.html

https://www.technologyreview.com/f/615041/these-xenobots-are-living-machines-designed-by-anevolutionary-algorithm/

https://www.livescience.com/frogbots-living-robots.html

Müslüm Yıldızbakan

Related post

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.